Piękne stopy

                                                        Kubie

Ma pani piękne stopy

mówi co dzień innej kobiecie,

skracając dystans wzrokiem

wbitym w wypieszczone paznokcie

i opaloną skórę. 

 

Naprawdę piękne

kąciki ust się uśmiechają,

wyraz oczu mięknie,

spod rzęs wysypują się iskry impulsów,

biegnących od stóp do głów. 

 

Spojrzenie podnosi się

po zuchwałej recenzji lakieru,

krzyczącego kontrastem,

jak plamki salamandry

przy górskim szlaku. 

 

Wystarczyłby może rzut oka, bez słów,

ukradkowe potwierdzenie sensu

przyziemnego wizażu,

który za chwilę, kamienną ścieżką,

ruszy ukryty w ciężkich butach.

 

Zdekonspirowane piękno - ta myśl

przychodzi z oddechem na szczycie,

po dotarciu do sedna,

kiedy nic nie rozprasza, nie uwiera,

bo u stóp leży cały świat. 

 

Mówi się zwykle - masz piękne oczy,

piękne usta, dłonie, włosy,

zostawiając urodę stóp

nieśmiałym poetom

i dojrzewającemu chłopcu

w spektrum autyzmu.

 

Coś każe mu dobierać słowa prawdy,

nagiej, jakby się właśnie urodziła -

poetyka organicznych zachwytów,

automatyka neuronów,

wieczna praca u podstaw?

Nikt nie spodziewa się szczerości,

tak rozebranej z metafor.

 

 

«Piękne stopy», Pieniny 2024

 

To byłem ja

To byłem ja w innym życiu – myślę,

przekładając żarzące się polana

w tym samym ognisku, 

pod tym samym niebem,

przy tym samym gadającym potoku,

do którego nie można wejść dwa razy

W innym życiu, w cięższym plecaku 

niosłem mały bagaż błędów, 

resztę wypełniało ego

gitara umiała zagrać wszystkie nuty: 

głowy, serca i bazy,

głos przyzywał z mocą feromonów  

i nic nie odbierało mi złudzeń

Dzień trwał aż do świtu, a noc 

kurczyła się od ciepła rąk i oddechów,

nie było straconych minut, trudnych podejść, 

przegapionych dróg na skróty, 

wszystkie szepty prowadziły do celu

Wystarczyło zanucić „…your naked body”,

a stawał się cud nagości, 

wystarczyło „swym życiem żyć, 

nie wiedząc nic

na tysiąc pieszczot w głąb”, 

a przestrzeń otwierała się na tysiąc pocałunków

Wracają tamte winy i niewinność, 

przypominają się dawne modlitwy

Okudżawy, Stachury, Cohena,

a odwiedzane kiedyś cerkwie i ikonostasy

stają znów przed oczami, choćby dawno spłonęły

Twarze przy ogniu odzyskują blask utracony

głosy chropawe dojrzały do sensu słów

i choć z rąk do rąk krąży kieliszek z płynem

szlachetniejszym, niż stołowa z Polmosu,

ulatuje z dymem wiara w nieśmiertelność 

To samo wilcze wycie z Zaskalskiego 

i ten sam dotyk ciał, te same grzechy 

i pejzaże skuszą naszych synów i córki 

Zew krwi jest jedynym dowodem na istnienie innego życia

po naszym, które tak szybko zeszło w doliny.

* * *

To prawie niemożliwe, 
ale pamiętam, jak stworzyłem zwierzęta 
z kawałków kory kasztanowca, 
który rósł pod moim pierwszym domem. 
Genesis z ducha mazowieckiej wioski
ze stawem, kościołem, cmentarzem.

Nie znam jeszcze puzzli, 
ale kora mózgowa, tworzy bestiarium. 
Nie wiem nawet, ile mam lat, 
przecież jestem tu wieczny,
w bluzie sprzed epoki T-shirtów 
i w jasnych sandałkach.

Mój rówieśnik rozrzuca układankę: 
„żeby nam się jakieś stworzenie nie przyśniło”. 
A niechaj śni się na wieki wieków - 
modlę się do samego siebie, 
kiedy mruga do mnie z sufitu oko opatrzności. 

W pękatym kineskopie żyje Cyrankiewicz. 
Nie wiem jeszcze, że to kineskop, 
ani że to Cyrankiewicz
przemawia spod czarnych brwi 
i w złości drze kartkę -
to koniec i początek.

Pamiętam ten sen, trybunę, schody, 
sygnał telewizji Szczecin i Kraków.
Odkryję potem ewolucję
Do kineskopu wejdzie Gierek, 
potem Jaruzelski, potem Wałęsa, 
któremu kiedyś podam rękę, 
w drugim, realnym świecie.

Bo w domu ze studnią są dwa światy,
kolorowy i czarno-biały,
przed i za pancerną szybą telewizora.
Jeden gaśnie małą jasną plamką,
drugiego nie mogę wyłączyć,
i trwa tak od pół wieku, 
w obu tysiącleciach.

Grzech ma zapach niedojrzałych 
pomidorów podkradanych z parapetu, 
a pod słowem odpust kryje się biały obrus, 
czarna zupa z krwi i serce kaczki, 
ofiarowane zawsze pierworodnemu synowi
wszechmogącego ojca, który jako jedyny 
ma tranzystorowe radio na pasku 
i pudełko z lampami do zbawiania świata 
w telewizorze Lazuryt.

Goście z darowanymi po mszy winami, 
niegodni darów, rosołu, ofiary z kaczki, 
podnoszą małe kieliszki, zagryzają chlebem, 
wielbią głośno pekaesy z Plebanki, 
Petrobudowę, Mostostal, 
cielne krowy, Zetory, Ursusy 
i sznurek do snopowiązałki.

Słucham upojony słowami tej litanii 
i różową oranżadą, 
przełykam serce, 
gromadzę smaki i zapachy 
na wieki wieków,
w domu ojca pod kasztanowcem 
amen

Co zni­ka dzi­siaj, iż czy­ta­ne pę­dem

Znałem poetę żyjącego przed popularnością,
nie było czytelników tam,
gdzie były jego wiersze,
a tam gdzie byli czytelnicy,
nie było jego wierszy.

Może czekały na wrota czasu,
przez które przejdą tłumy,
wiedzione przez krytyków, tłumaczy
i pośmiertnych fanów poezji
godnej dzieł zebranych w skórze.

Czasem trafiała się jakaś pochwała,
zagubionego na Facebooku,
przyszłego ojca, czy syna, w duchu
tej samej grupy poetyckiej
lub Naszej Klasy, której czas przeminął.

To najlepszy wiersz, jaki czytałem
pisał dodany do obserwujących
i nie było pewne, czy żył przed Asnykiem,
czy już po manifestach pogardy dla pisowni
i wszystkiego, co święte w zapiskach narodu.

Dla konserwatywnego poety,
poszukującego sensu słowa
w granicach umiarkowanego postępu,
taki komentarz był jak koryfeusz,
prowadzący chór w antycznym teatrze.

Nic nie ginie, nic nie ginie w sieci,
zwłaszcza to, co tu i teraz nie jest poezją,
bo echo niesie wirale, motta i morały,
a obrzękłe klaskaniem prawice
zastąpiły lewe kciuki
i serca po prawej stronie.

Modlitwa o alert

Grom z jasnego nieba
nie jest już niespodziewany
jeśli poprzedza go alert
wysyłany na smartfony

Nie poczujesz się zaskoczony błyskiem
nie policzysz sekund, jak kiedyś
zaskakujące są tylko deszcz i wiatr,
bo, spodziewałeś się więcej:
„zabezpiecz rzeczy, które może porwać wiatr”

Nie porywa mnie taki stan rzeczy
cisza po burzy jest też mniej cicha,
a określenie „cisza dudni w uszach”
straciło swoją siłę, nie dudni
nic poza agregatami w okolicy

Spełniły się wreszcie słowa litanii
powtarzanej setki lat:
Od gniewu Twego – wybaw nas, Panie!
Od teraźniejszej burzy – wybaw nas, Panie!
Od szkodzącej ulewy…
Od groźnych wichrów…
Od licznych błyskawic…
Od ogłuszającego grzmotu…

Za sprawą SMS, od niepewności
– wybaw nas, Panie!
I wrzuć na grupę info,
że na ulicy jest już prąd,
amen.

* * *

Kiedy budzi cię przed świtem
niepokój o ten dzień i kilka następnych
o losy świata,
o kraj bez sternika,
szczęście rodziny,
zdrowie psa,
a każda z tych trosk
znajduje twarde riposty
przeciw argumentom za snem 

– otwarte okno od wschodu
wpuszcza chłodny realizm,
jasny dowód okrążanego Słońca,
głośne ptasie petycje za życiem. 

I może mógłbyś zasnąć
po tej konkretnej zachęcie,
uspokojony nauką płynącą
z natury rzeczy powtarzalnych,
gasząc lampkę nad twarzami,
które wyrwały ci kilka godzin nocy,
ale wiesz, że to nie fair 

zamykać oczy na ten zielony potok
niezaprzeczalnych faktów.

* * *

 

Bez konsekwencji, z biletem powrotnym,

gubię się w wykopaliskach.

Archeologia wyobraźni, odgrzebywanie wrażeń

unosi mnie ponad gnijącym w biegu światem.

Dotykam organowego regału,

słucham anielskich twarzy z lipowego drewna,

wdycham trzystuletni kurz zza prospektu

i widzę dłonie w plisowanych mankietach

i klamry butów tańczących do subbasu.

 

Idąc za altem Irene Papas,

zawracam bieg spraw,

odkrywam helleńskie tony

i kształt jej oczu

z panatenajskich amfor.

 

U wejścia do zimnego nuragu,

z wiecznego bazaltu i rozmarynu

wzywa mnie trzask ognia i zapach chleba.

Smakowały kiedyś prawie jak dziś.

 

W gonitwie głosów pasterzy

znajduję dźwięki dzwonków,

stuki kół noria i drewnianych naczyń.

Zaczynały dzień jak nasze studzienne żurawie.

 

Jestem tu, skoro muszę,

ale słyszę, widzę, czuję tam,

setki i tysiące lat przed kolejnym końcem świata.

Nie bój się. Ta wojna trafiła w serce cały świat

 

***

kiedy dotrzesz do kresu, gdy przekroczysz ten kres i ciemności wypełnią ci głowę

pragniesz tylko jednego –

żeby to wyszeptała:

«nie bój się,

jestem tu z tobą»

gdy zagonią cię w kąt, szaniec padł, nie masz stąd

żadnej drogi – czas zejść z pola boju

wspomnij tylko te słowa:

«jestem tu, jestem tuż

nie bój się

jestem tu z tobą»

kiedy rozpacz i strach, zwątpienie i ból ścisną serce głuchą żałobą

odkupienie odczytaj z ruchu jej ust:

«nie martw się

jestem tu

jestem tu z tobą»

kiedy w gruzy posypie się cały nasz świat, zwoje nieba wlokąc za sobą

nawet wtedy z nicości dobiegnie jej głos:

«jest okej

jestem tu

jestem tu z tobą»

 

Jurij Izdryk 

 

 

___

Ta wojna trafia w samo serce świata.

Nie wiem, czy nie było już przekładu wiersza Jurija Izdryka. Przepraszam, jeśli pogubiłem rytm, myśli, słowa.

Pięknie przeczytała go Krystyna Kudriawa, bojowniczka Gwardii Narodowej Ukrainy. 

 

 

_____

Film ze strony Gwardii, na licencji Creative Commons, jak zaznaczono w profilu.

 

* * *

Gdzie ty właściwie jesteś
Zamknięta w urnach od morza do Tatr
od gali banderowej z parawanów
do betonu śpiących rycerzy

Zamienili cię w tatuaż na pokaz
przeszczepili z serca na łydkę
z ostatniej krwi
zrobili pierwszą lepszą
do kupienia za pięć stów

Do Boga
dopisali wypierdalać
do Honoru
kult wilczej watahy
do Ojczyzny
śmierć-śmierć-wrogom

Gdzie ty właściwie jesteś
na tym bezdrożu myśli
pod biało-czerwoną
w klapie gangstera
czy w białych różach na bruku

Czekasz z krzywym uśmiechem,
z poczuciem defektu
przed rekonstrukcją twarzy
podzielona, dwulicowa,
od wieków prawa i lewa.

Bociany nad Wogezami

O siódmej rano we mgle

pojawiły się cztery wielkie ptaki,

nisko lecące bociany,

W październiku. Zagubione stado?

To tylko symbole Alzacji

naturalizowane w wolierach

i wypuszczone po latach.

Nie chcą już ryzykować

dalekiej migracji do Afryki

i zostają. Białe bociany -

jak czarni imigranci.

Alzackie dzieci też wierzą w bociana.

Jeśli chcą mieć rodzeństwo, 

przekupują ptaki kostką cukru 

zostawioną na parapecie. 

Do naszej biedy boćki wracają

bez zachęty, z własnej woli.

W mazurskim Żywkowie kilka ludzkich rodzin, 

nie więcej niż 30 osób,

mieszka wspólnie ze 160 bocianami,

przynoszącymi co roku wiosnę.

Coś ciągnie je do kraju

"gdzie winą jest dużą

popsować gniazdo
na gruszy bocianie".

A może nasza bieda

Jest dla bocianów dostatkiem

I odwrotnie, bogacąc się niszczymy

entropię wszechświata

porządkujemy dający życie chaos 

odbieramy mokre łąki, miedze

i te krzywe grusze pod gniazda.

W Alzacji porządek aż kłuje w oczy.

Żywopłoty strzyżone w kule i prostopadłościany 

stoją Hab-Acht, albo garde-a-vous

I te ptaki, tak dziwne w tym pejzażu,

jak sterowane radiem drony
w pobliżu lotniska, które jako jedyne na świecie
ma wyjścia do trzech różnych krajów

- myślę oglądając skrzydło Embraera

odrywającego się od pasa startowego.

Tokio

Oglądam z  japońską tłumaczką
zdjęcie rodziny przyjaciela
„O tak - mówi - dzieci Europejczyków i Japonek 
są takie ładne”. 
I z szelmowskim uśmiechem, 
częstując cukierkiem, dodaje - „Antibabypille”. 

Tokio stało się moim hasłem dostępu
do niezwykłych ludzi i miejsc
Do płaczącej, jak każe zwyczaj, podczas pożegnań 
i żartującej w zachodnim stylu tokijki
Do przebranych jak statyści na plan
młodych fanboyów i lolitek z mangi

Do wschodniego Chopina
granego na fortepianie drogim jak Ferrari
w hotelowym barze
i zbyt słabej sake z widokiem 
na mrugające samolotom dachy miasta

Do smaków i zapachów morza
zanim wypłynęła do niego Fukushima

Zapisałem w galerii obrazy 
skośnych oczu dziewczyny w metrze 
rozbawionych moim rozmiarem buta
i stadka sześciolatków zaczepiających 
gajdzinów w ramach pierwszych ćwiczeń 
z empatii i odwagi - "łotsjunejm mista"

Łażę w wyobraźni po chinatown w Yokohamie
Rozgryzam fenomen podróbek wieży Eiffla, 
i amsterdamskiego dworca
szlabanów otwierających się nagle
przed taksówką z firankami w oknach,
fotografuję biały masyw Fudżi
z windy jadącej długie sekundy
i szczytującej po północy

z niematerialnego notesu podróżnego
Fot. Motostork

 

 

Północ

Północ,

kiedyś ogień dogasał, 

piszczały szczapy,

pohukiwał puszczyk

i skrzypiały wilgotne konary

na wietrze w ciemności za plecami

Dziś w kominku mruga 

bezpieczny płomyk za szybą

I przygrywa lodówka

Dzieci posapują miarowo

Dobra noc, choć deszczowa

Rzym jesienią

Stałem znów pod drzwiami

od których wielki żelazny klucz

przepadł gdzieś w codziennej gonitwie

Ciężkie, jak kiedyś zamknięte okiennice

dziś obejrzałem z zewnątrz.

Brama kilka metrów od Fontanny di Trevi

była naszym wieczornym refugium

a drewniane stropy witały nas co rano  

Chłodne i tymczasowe 

to Wieczne Miasto jesienią

Pamiętasz, jak płynęła dołem rzeka głosów

do trzeciej nad ranem ditreviditrevi 
i upał rzymskiej nocy

Dziś zapach konopi snuje się nad schodkami

Policjanci ziewaja w hermetycznej alfie romeo

Karykatura Anity Ekberg daje wykład

o wyższości wsi Warszawa nad całym światem

o braku masełka do bułki

w czterogwiazdkowym hotelu

W lewo do Piazza Navona i dalej już sam

Wąskimi zaułkami do tych paru wspomnień

Kiedy syn budził się między nami

A córka stawała się wspólnym snem.

Nad ranem

Przyszła dziś do mnie w nocy

Nie spałem, uwikłany w sprawy sercowe, 

częstoskurcze, tachykardie.

Właściwie przybiegła, dotykając istoty rzeczy

Była dość atrakcyjna, jak na nocną zjawę

Zostawiła chłodny powiew i cierpki smak w ustach

Za oknem gięły się brzozy, gasła latarnia

Ten stary szczur tłukł się w klatce,

jakby nie wiedział, że już nie powinien,

zmodyfikowany ostatecznie  

przez speca od mrożenia podrobów

wirtuoza śmiesznie nazwanej 

sztuki krioablacji balonowej

Pojawiła się z niczego

zmieniła stan skupienia z niestałego

w ontologiczny i samowspółczujący.

Przesunęła moje miejsce na mapie universum.

Bo skoro jestem tylko zygzakiem,

szybszym, wolniejszym, czasem niemiarowym

To jak zabrzmi ta cisza bez rytmu

Przyszła dziś do mnie w nocy

zupełnie obca 

zimna refleksja

---

Córka

Ten moment,

jeszcze bez ciebie

i za chwilę trzymam 

alabastrową miniaturkę dłoni

kruchą i delikatną

wprost z zaświatów

albo przedświatów

widzę wąski nadgarstek,

zapowiedź ładnego gestu,

palce pianistki,

wokół których owiniesz kiedyś mnie

i cały ogromny świat 

zaszczycony twoim 

sobotnim nadejściem

Ten drugi moment,

kiedy przekonałem się,

że chyba bardziej boli

złamana ręka córki 

od własnej...

Uświadomił mi

rzeczywistą kruchość

spokoju i codzienności

Układam na poduszce

uśpione, króciutkie jeszcze linie życia 

śniące taniec na klawiaturze

i wracam wieczorem

do pierwszego spotkania

twojej, słabej jak piórko

zaskoczonej światłem, 

jeszcze pomarszczonej i wilgotnej

z moją, twardą i suchą

kamienną skórą na dłoni

Ojciec

Przedpołudnie na skraju wsi,

dziurawa konewka sączy strugę w piasek,
czyścisz grób swojej matki wodą z cmentarnej studni.
Wiele lat temu, kiedy byłeś młodszy niż ja dzisiaj,
a ja w wieku mojego syna,
to ona tłumaczyła mi
w tym samym miejscu,
dlaczego nikt tej wody nie pije.
Teraz wróciło przysypane czasem wspomnienie.

Z grobowca wylatują młode trzmiele

szczelina pomrukuje w ciszy – życie pokonało śmierć.

Minęło tak niewiele dni,

wrzesień, październik, listopad,

Twoja duża bezwładna dłoń

pojawia się, kiedy zamykam oczy

i nie potrafię powiedzieć synowi,

że nigdy już jej nie zobaczy.

Grudzień, niedługo narodzi się Dzieciątko,

żeby dorosnąć i umrzeć z miłości.

* * *

u nasady nosa

piją konie

siną delikatną skórą

gaszą słone błyski

ogonami rzęs

odganiają moje 

natrętne

kłujące

w okolicach twoich

zielonych

Fuga

Wygasa pogoń po qwerty
do kroków pierwszego

kontrapunktu Kunst der Fuge
Rozluźniają się stwardniałe dyski
uwalniają stare kości RAM
zaśmiecone wczorajszymi myślami

Płynie do miechów płuc powietrze
po dusznych snach 
opisanych biznesprezentacjami

Wracasz do własnego tu i teraz
bez dress-kodu i pozerki

Fuga - ucieczka od nowomowy,
od zawodowych półprawd,
ucieczka grzesznych pracoholików
Sama prawda o obrotach spraw
objawiona przez rzemieślnika

w ostatnim z 1080 opusów

* * *

(Matce)

* * *

wysnuta z niewyspania

brzemienna firanka

mleczne bóstwo

ociekające z włosów

rozległe i nieodkryte

oczy tuli

uszy zasłania

ale dłoni nie ma

twarzy nie ma

mgłą jest

wilgotną od wewnątrz

i jedyną do chwili

gdy się urodzę

na skraju słonecznej drogi